Năm 1990, tôi khăn gói ra Hà Nội lập nghiệp với đôi bàn tay trắng, nương nhờ mái nhà của người chị họ và được chị dúi cho 300 nghìn làm vốn. Số tiền nhỏ bé ấy đã giúp tôi đứng vững những ngày đầu nơi đất khách. 45 năm sau, khi đã có chút thành tựu, tôi mang theo 10 tỷ đồng trở về tìm chị để báo đáp ân tình năm xưa. Nhưng vừa hỏi thăm đến nhà, tin tức tôi nghe được khiến cả người run//g lên… như có ai vừa rú/t cạn h/ơi thở trong lồng ngực.
Năm 1990, tôi khăn gói ra Hà Nội lập nghiệp với đôi bàn tay trắng. Lúc ấy, cả làng ai cũng lắc đầu: Thằng đó ngh;;èo rớt mồng tơi, ra Hà Nội thì chỉ có ch;;ết đó;;i.
Tôi cười, nuốt nước mắt, tin rằng bằng nghị lực mình sẽ làm nên chuyện.
Ngày đầu đến thủ đô, tôi chẳng có chỗ ở. May sao, chị họ bên ngoại thương tình cho tôi tá túc trong căn nhà tập thể chật chội. Chị đi bán hàng ngoài chợ, anh rể làm phụ hồ. Cả nhà chen chúc, nhưng vẫn chừa cho tôi một góc nhỏ.
Một lần, thấy tôi lăn lộn ngoài đường tìm việc, chị dúi vào tay tôi 300 nghìn đồng – số tiền lúc đó lớn lắm:
– Cầm lấy mà ăn uống, đừng để đói.
Tôi cầm, nhưng không dám tiêu. Ngày ngày ăn cơm chan nước mắm, tối về chui vào góc ngủ, tôi cắn răng chịu đựng. Ba trăm nghìn ấy, tôi dành dụm mua được một chỉ vàng – coi như vốn liếng đầu đời.
Nhưng sống nhờ mãi cũng nảy sinh chuyện. Có lần, chị dâu cả đến chơi, bóng gió:
– Chú ở nhờ mãi cũng ngại. Chẳng giúp được gì, chỉ thêm gánh nặng.
Tôi nghe mà mặt nóng ran. Chị họ thấy vậy, quay ra g;;ắt:
– Nó là em tôi, nó chưa đứng vững thì tôi phải lo.
Nhưng lời dèm pha cứ thế ngấm dần. Tôi làm việc quần quật, ban ngày phụ hồ, tối đi bốc vác, gom góp từng đồng. Đêm về, tôi vẫn nghe tiếng cằn nhằn từ anh rể:
– Nhà đã chật, nuôi thêm một miệng ăn. Bao giờ nó mới đi đây?
Nhiều lần, tôi định rời đi, nhưng chị họ níu lại:
– Cứ ở đây, em. Ngày nào còn khó, chị còn lo được.
Nước mắt tôi lăn dài. Tôi thề: “Sau này, thành công, tôi sẽ báo đáp gấp trăm lần.”
…Nhưng vừa hỏi thăm đến nhà, tin tức tôi nghe được khiến cả người run bắn lên, lồng ngực như bị ai bóp nghẹt: “Chị ấy mất rồi, mất cách đây đúng một tháng sau một cơn bạo bệnh.”
Tôi quỵ xuống ngay hiên ngôi nhà cũ, túi tiền 10 tỷ đồng mang theo bỗng chốc nặng trĩu một cách vô nghĩa. Tôi đã đến muộn. Sự thành công mà tôi hì hục tạo dựng suốt 45 năm qua, hóa ra lại không chạy kịp bước chân của tử thần.
Anh rể – người đàn ông năm xưa từng cằn nhằn về sự hiện diện của tôi – giờ tóc đã bạc trắng, khắc khổ ngồi bên bàn thờ nghi ngút khói hương. Thấy tôi, anh không trách móc, chỉ thở dài đưa cho tôi một chiếc hộp gỗ nhỏ bám đầy bụi thời gian:
– Trước khi đi, nhà tôi dặn mãi: “Nếu chú nó có về, hãy đưa cái này cho nó.”
Tôi run rẩy mở chiếc hộp. Bên trong không phải vàng bạc, mà là một xấp tiền lẻ cũ kỹ được vuốt phẳng phiu, bọc trong tờ báo cũ từ những năm 90. Kèm theo đó là một lá thư nguệch ngoạc nét chữ của chị:
“Tùng à, chị biết tính em trọng tình nghĩa, thế nào giàu sang em cũng tìm về. Nhưng chị không cần tiền đâu. 300 nghìn năm đó chị cho em là tiền mồ hôi nước mắt, chị chỉ mong em dùng nó để sống cho ra con người. Nếu em thành đạt, hãy dùng số tiền ấy giúp đỡ những đứa trẻ nghèo khó như em ngày xưa. Chị ở dưới suối vàng cũng mỉm cười…”
Hóa ra, suốt 45 năm qua, chị chưa từng mong đợi 10 tỷ đồng này. Chị chỉ mong đứa em trai của chị giữ được cái “tâm” giữa dòng đời vạn biến. Tôi ôm di ảnh chị vào lòng, khóc như một đứa trẻ.
10 tỷ đồng này, tôi sẽ không giữ lại cho riêng mình. Tôi sẽ lập một quỹ từ thiện mang tên chị, để cái ân tình 300 nghìn đồng năm ấy mãi mãi được tiếp nối, cứu giúp những mảnh đời lầm lũi nơi đất khách quê người. Chị đi rồi, nhưng hơi ấm từ bàn tay dúi tiền năm ấy vẫn còn mãi trong tim tôi.