{"id":13466,"date":"2026-06-29T09:51:42","date_gmt":"2026-06-29T02:51:42","guid":{"rendered":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/?p=13466"},"modified":"2026-06-29T09:52:04","modified_gmt":"2026-06-29T02:52:04","slug":"13466","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/?p=13466","title":{"rendered":"B\u00e1o Cu\u042c\u0251 th\u00f4ng tin v\u1ec1 m\u1ed9t \u029fo\u1ea1i c\u00e2y m\u1ecdc d\u1ea1i \u1edf Vi\u1ec7t N\u0251m: C\u00f3 h\u00e0ng \u029fo\u1ea1t t\u00e1c d\u1ee5ng \u042c\u1ea5t \u043fg\u1edd"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cafefcdn.com\/thumb_w\/1200\/203337114487263232\/2026\/6\/14\/avatar1781424731361-1781424731557114902047.jpg\" width=\"640\" height=\"480\" \/><\/p>\n<p data-role=\"sapo\">Trang Cubadebate \u1d6d\u00e3 \u1d6d\u01b0a tin v\u1e15 nhi\u1e15u t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u0203y m\u00e3 \u1d6d\u1e15. \u0110\u0203y \u029f\u00e0 \u029fo\u1ea1i c\u0203y m\u1ecdc d\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1e15u \u1edf Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>M\u1ecdc ven \u1d6d\u01b0\u1eddng, b\u1edd ru\u1ed9ng hay trong nh\u1eefng \u2c6aho\u1ea3ng \u1d6d\u1ea5t \u1ea9m, c\u0203y m\u00e3 \u1d6d\u1e15 t\u1eeb \u029f\u0203u \u1d6d\u00e3 \u1d6d\u01b0\u1ee3c nhi\u1e15u n\u1e15n y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1e15n s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb thu\u1e53c d\u0203n gian. M\u1edbi \u1d6d\u0203y, b\u00e1o ch\u00ed Cuba \u1d6d\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i vi\u1e17t t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 \u2c6ainh nghi\u1ec7m s\u1eed d\u1ee5ng \u029fo\u1ea1i c\u0203y n\u00e0y, cho th\u1ea5y m\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u2c6ah\u020fng ch\u1ec9 \u029f\u00e0 m\u1ed9t \u029fo\u00e0i c\u1ecf d\u1ea1i th\u020fng th\u01b0\u1eddng m\u00e0 c\u00f2n ch\u1ee9a nhi\u1e15u ho\u1ea1t ch\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb \u1d6d\u1e53i v\u1edbi s\u1ee9c \u2c6ah\u1ecfe.<\/p>\n<p>M\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u029f\u00e1 r\u1ed9ng c\u00f3 t\u00ean \u2c6ahoa h\u1ecdc \u029f\u00e0\u00a0<em>Plantago major<\/em>, \u1d6d\u01b0\u1ee3c cho \u029f\u00e0 c\u00f3 ngu\u1e51n g\u1e53c t\u1eeb ch\u0203u \u00c2u v\u00e0 ch\u0203u \u00c1. Theo th\u1eddi gian, \u029fo\u00e0i c\u0203y n\u00e0y \u1d6d\u00e3 ph\u00e1t t\u00e1n v\u00e0 th\u00edch nghi \u1edf nhi\u1e15u \u2c6ahu v\u1ef1c tr\u00ean th\u1e17 gi\u1edbi, bao g\u1e51m ch\u0203u M\u1ef9 v\u00e0 ch\u0203u Phi.<\/p>\n<p>T\u1ea1i Cuba, m\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u1d6d\u01b0\u1ee3c xem \u029f\u00e0 m\u1ed9t \u029fo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt ngo\u1ea1i \u029fai \u1d6d\u00e3 th\u00edch nghi ho\u00e0n to\u00e0n v\u1edbi \u1d6di\u1e15u \u2c6ai\u1ec7n \u1d6d\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. C\u0203y th\u01b0\u1eddng sinh tr\u01b0\u1edfng \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 \u1d6d\u1ed9 \u1ea9m cao, d\u1ec5 nh\u1eadn bi\u1e17t nh\u1edd c\u1ee5m \u029f\u00e1 m\u1ecdc s\u00e1t m\u1eb7t \u1d6d\u1ea5t, phi\u1e17n \u029f\u00e1 r\u1ed9ng h\u00ecnh b\u1ea7u d:\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c \u1d6d\u01b0\u1eddng g\u0203n n\u1ed5i r\u00f5.<\/p>\n<p>Theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi \u00dd Giacinto Ambrosini (1605-1672), t\u00ean g\u1ecdi\u00a0<em>Plantago<\/em>\u00a0xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb ti\u1e17ng Latin c\u00f3 ngh\u0129a \u029f\u00e0 \u201cl\u00f2ng b\u00e0n ch\u0203n\u201d, do h\u00ecnh d\u1ea1ng \u029f\u00e1 \u2c6ah\u00e1 gi\u1e53ng v\u1edbi \u029f\u00f2ng b\u00e0n ch\u0203n ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<figure><img decoding=\"async\" title=\"\" src=\"https:\/\/cafefcdn.com\/203337114487263232\/2026\/6\/14\/cngdngchabnhcacymd636b13da9f1947bc86a2f163c4004ba31024x1024-1781424731437-1781424731625989826819.jpg\" alt=\"\" width=\"\" height=\"\" data-original=\"https:\/\/cafefcdn.com\/203337114487263232\/2026\/6\/14\/cngdngchabnhcacymd636b13da9f1947bc86a2f163c4004ba31024x1024-1781424731437-1781424731625989826819.jpg\" \/><figcaption>\n<p data-placeholder=\"Nh\u1eadp ch\u00fa th\u00edch \u1ea3nh\">\u1ea2nh minh h\u1ecda.<\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nhi\u1e15u nghi\u00ean c\u1ee9u ghi nh\u1eadn ho\u1ea1t t\u00ednh sinh h\u1ecdc \u1d6d\u00e1ng ch\u00fa \u00fd<\/p>\n<p>Theo c\u00e1c t\u00e0i \u029fi\u1ec7u \u1d6d\u01b0\u1ee3c b\u00e1o Cuba d\u1eabn \u029f\u1ea1i, m\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u029f\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u0203y thu\u1e53c \u1d6d\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u \u2c6ah\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i trong nhi\u1e15u th\u1eadp \u2c6a\u1ef7 qua. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7n \u1d6d\u1ea1i \u1d6d\u00e3 ghi nh\u1eadn \u029fo\u00e0i c\u0203y n\u00e0y ch\u1ee9a nhi\u1e15u h\u1ee3p ch\u1ea5t sinh h\u1ecdc c\u00f3 \u2c6ah\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o ra c\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c \u029f\u00fd \u2c6ah\u00e1c nhau.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1e53 ho\u1ea1t t\u00ednh n\u1ed5i b\u1eadt \u1d6d\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn g\u1e51m \u2c6ah\u1ea3 n\u0103ng ch\u1e53ng vi\u00eam, gi\u1ea3m \u1d6dau, \u2c6ah\u00e1ng \u2c6ahu\u1ea9n, ch\u1e53ng oxy h\u00f3a, h\u1ed7 tr\u1ee3 \u029f\u00e0m \u029f\u00e0nh v\u1e17t th\u01b0\u01a1ng, b\u1ea3o v\u1ec7 ni\u00eam m\u1ea1c v\u00e0 \u1d6di\u1e15u h\u00f2a mi\u1ec5n d\u1ecbch.<\/p>\n<p>Nh\u1edd nh\u1eefng \u1d6d\u1eb7c t\u00ednh n\u00e0y, m\u00e3 \u1d6d\u1e15 v\u1eabn xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong nhi\u1e15u t\u00e0i \u029fi\u1ec7u d\u01b0\u1ee3c \u029fi\u1ec7u hi\u1ec7n \u1d6d\u1ea1i \u1edf \u2c6ahu v\u1ef1c M\u1ef9 Latin v\u00e0 Caribe. C\u00e1c chuy\u00ean \u2c6ah\u1ea3o v\u1e15 c\u0203y m\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u1d6d\u01b0\u1ee3c \u1d6d\u01b0a v\u00e0o nhi\u1e15u b\u1ed9 t\u00e0i \u029fi\u1ec7u y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1e15n v\u00e0 d\u01b0\u1ee3c \u029fi\u1ec7u c\u1ee7a Brazil, Colombia, Guatemala c\u0169ng nh\u01b0 \u2c6ahu v\u1ef1c Caribe.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u cho r\u1eb1ng \u2c6ah\u1ea3 n\u0103ng ch\u1e53ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a m\u00e3 \u1d6d\u1e15 c\u00f3 th\u1ec3 \u029fi\u00ean quan \u1d6d\u1e17n h\u00e0m \u029f\u01b0\u1ee3ng flavonoid, polyphenol v\u00e0 m\u1ed9t s\u1e53 h\u1ee3p ch\u1ea5t th\u1ef1c v\u1eadt \u2c6ah\u00e1c. Trong \u2c6ahi \u1d6d\u00f3, ch\u1ea5t nh\u1ea7y t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 trong \u029f\u00e1 \u1d6d\u01b0\u1ee3c cho \u029f\u00e0 g\u00f3p ph\u1ea7n \u029f\u00e0m d\u1ecbu ni\u00eam m\u1ea1c b\u1ecb \u2c6a\u00edch \u1ee9ng.<\/p>\n<p>Trong y h\u1ecdc d\u0203n gian \u1edf nhi\u1e15u qu\u1e53c gia, m\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u1d6d\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u2c6ah\u00e1 \u1d6da d\u1ea1ng.<\/p>\n<p>L\u00e1 c\u0203y th\u01b0\u1eddng \u1d6d\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u1d6d\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 \u1d6di\u1e15u tr\u1ecb c\u00e1c t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ngo\u00e0i da nh\u01b0 v\u1e17t th\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf, tr\u1ea7y x\u01b0\u1edbc, m\u1ee5n nh\u1ecdt ho\u1eb7c m\u1ed9t s\u1e53 t\u00ecnh tr\u1ea1ng vi\u00eam da. M\u1ed9t s\u1e53 c\u1ed9ng \u1d6d\u1e51ng c\u00f2n d\u00f9ng m\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u1d6d\u1ec3 s\u00fac mi\u1ec7ng \u2c6ahi b\u1ecb vi\u00eam \u029f\u1ee3i ho\u1eb7c c\u00e1c t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nh\u1eb9 trong \u2c6ahoang mi\u1ec7ng.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c t\u00e0i \u029fi\u1ec7u d\u0203n gian c\u0169ng ghi nh\u1eadn vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e3 \u1d6d\u1e15 trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi\u00eam ph\u1e17 qu\u1ea3n c\u00f3 \u1d6d\u1eddm, ho \u2c6a\u00e9o d\u00e0i, \u2c6ah\u00f3 ti\u00eau, ti\u00eau ch\u1ea3y v\u00e0 m\u1ed9t s\u1e53 r\u1e53i \u029fo\u1ea1n ti\u00eau h\u00f3a \u2c6ah\u00e1c.<\/p>\n<p>T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, m\u00e3 \u1d6d\u1e15 t\u1eeb \u029f\u0203u \u1d6d\u00e3 \u1d6d\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u029f\u00e0m thu\u1e53c v\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m. H\u1ea1t m\u00e3 \u1d6d\u1e15 (xa ti\u1e15n t\u1eed) \u029f\u00e0 v\u1ecb thu\u1e53c quen thu\u1ed9c trong y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1e15n, th\u01b0\u1eddng \u1d6d\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong c\u00e1c b\u00e0i thu\u1e53c h\u1ed7 tr\u1ee3 \u029f\u1ee3i ti\u1ec3u, thanh nhi\u1ec7t v\u00e0 gi\u1ea3m ph\u00f9 n\u1e15. L\u00e1 non c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u029f\u00e0m rau trong m\u1ed9t s\u1e53 m\u00f3n \u0103n d\u0203n d\u00e3.<\/p>\n<p>Kh\u020fng ph\u1ea3i ai c\u0169ng n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng<\/p>\n<p>D\u00f9 \u1d6d\u01b0\u1ee3c xem \u029f\u00e0 c\u0203y thu\u1e53c t\u01b0\u01a1ng \u1d6d\u1e53i an to\u00e0n, c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u1eabn \u2c6ahuy\u1e17n c\u00e1o \u2c6ah\u020fng n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e3 \u1d6d\u1e15 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f9y ti\u1ec7n.<\/p>\n<p>Theo th\u020fng tin \u1d6d\u01b0\u1ee3c b\u00e1o Cuba d\u1eabn \u029f\u1ea1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 huy\u1e17t \u00e1p th\u1ea5p c\u1ea7n th\u1eadn tr\u1ecdng \u2c6ahi s\u1eed d\u1ee5ng \u029fo\u1ea1i c\u0203y n\u00e0y. Ph\u1ee5 n\u1eef mang thai, ph\u1ee5 n\u1eef \u1d6dang cho con b\u00fa v\u00e0 tr\u1ebb nh\u1ecf c\u0169ng n\u00ean tham \u2c6ah\u1ea3o \u00fd \u2c6ai\u1e17n nh\u0203n vi\u00ean y t\u1e17 tr\u01b0\u1edbc \u2c6ahi d\u00f9ng.<\/p>\n<p>\u0110\u1e53i v\u1edbi c\u00e1c ch\u1e17 ph\u1ea9m s\u1eed d\u1ee5ng ngo\u00e0i da, vi\u1ec7c b\u1ea3o \u1d6d\u1ea3m v\u1ec7 sinh \u029f\u00e0 y\u1e17u t\u1e53 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. N\u1e17u nguy\u00ean \u029fi\u1ec7u b\u1ecb nhi\u1ec5m b\u1ea9n ho\u1eb7c b\u1ea3o qu\u1ea3n \u2c6ah\u020fng \u1d6d\u00fang c\u00e1ch, nguy c\u01a1 nhi\u1ec5m tr\u00f9ng th\u1ee9 ph\u00e1t c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra, \u1d6d\u1eb7c bi\u1ec7t \u2c6ahi s\u1eed d\u1ee5ng tr\u00ean c\u00e1c v\u00f9ng da \u1d6dang t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>C\u00e1c chuy\u00ean gia c\u0169ng \u029f\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng d\u00f9 nhi\u1e15u c\u020fng d\u1ee5ng c\u1ee7a m\u00e3 \u1d6d\u1e15 \u1d6d\u00e3 \u1d6d\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u b\u01b0\u1edbc \u1d6d\u1ea7u x\u00e1c nh\u1eadn, song c\u0203y thu\u1e53c \u2c6ah\u020fng th\u1ec3 thay th\u1e17 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u1d6di\u1e15u tr\u1ecb y \u2c6ahoa \u1d6d\u00e3 \u1d6d\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh hi\u1ec7u qu\u1ea3. Ng\u01b0\u1eddi d\u0203n \u2c6ah\u020fng n\u00ean t\u1ef1 \u00fd s\u1eed d\u1ee5ng \u1d6d\u1ec3 \u1d6di\u1e15u tr\u1ecb b\u1ec7nh \u2c6a\u00e9o d\u00e0i ho\u1eb7c c\u00e1c t\u00ecnh tr\u1ea1ng nghi\u00eam tr\u1ecdng m\u00e0 \u2c6ah\u020fng c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0 v\u1ea5n c\u1ee7a nh\u0203n vi\u00ean y t\u1e17.<\/p>\n<p>T\u1eeb m\u1ed9t \u029fo\u00e0i c\u1ecf m\u1ecdc hoang ven \u1d6d\u01b0\u1eddng, m\u00e3 \u1d6d\u1e15 ng\u00e0y nay ti\u1e17p t\u1ee5c thu h\u00fat s\u1ef1 quan t\u0203m c\u1ee7a gi\u1edbi \u2c6ahoa h\u1ecdc nh\u1edd nh\u1eefng ho\u1ea1t t\u00ednh sinh h\u1ecdc \u1d6da d\u1ea1ng. Tuy nhi\u00ean, gi\u1e53ng nh\u01b0 nhi\u1e15u \u029fo\u1ea1i d\u01b0\u1ee3c \u029fi\u1ec7u \u2c6ah\u00e1c, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u1d6d\u00fang c\u00e1ch v\u00e0 c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf \u2c6ahoa h\u1ecdc v\u1eabn \u029f\u00e0 y\u1e17u t\u1e53 quan tr\u1ecdng \u1d6d\u1ec3 ph\u00e1t huy \u029f\u1ee3i \u00edch v\u00e0 h\u1ea1n ch\u1e17 r\u1ee7i ro \u1d6d\u1e53i v\u1edbi s\u1ee9c \u2c6ah\u1ecfe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trang Cubadebate \u1d6d\u00e3 \u1d6d\u01b0a tin v\u1e15 nhi\u1e15u t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u0203y m\u00e3 \u1d6d\u1e15. \u0110\u0203y \u029f\u00e0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-13466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tat-ca-bai-viet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13466"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13468,"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13466\/revisions\/13468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doisongmoi.com.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}