X:ung đ:ột Trung Đông và giải pháp của Chính phủ trong việc kéo giá xăng xuống thấp nhất khu vực

Xung đột Trung Đông đã kéo giá xăng dầu thế giới leo thang dữ dội và lúc này thách thức lớn nhất với Chính phủ không chỉ bình ổn thị trường, mà là bảo vệ đà tăng trưởng. Giải pháp mạnh tay trong những ngày qua như cắt giảm thuế, bổ sung 8.000 tỷ đồng vào Quỹ bình ổn xăng dầu của Chính phủ đã kéo giá xăng dầu xuống nhóm thấp nhất khu vực, qua đó giữ dư địa cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Báo Dân Việt ngày 29/3/2026 đăng tin: “Xung đột Trung Đông và giải pháp của Chính phủ trong việc kéo giá xăng xuống thấp nhất khu vực”, nội dung cho biết: 

Là nền kinh tế có độ mở rất lớn, xuất nhập khẩu bằng gần 200% quy mô GDP (930/514 tỷ USD năm 2025), những đứt gãy từ chuỗi giá trị toàn cầu và chuỗi năng lượng trong những năm qua ảnh hưởng toàn diện, sâu sắc.

Nhưng với sự chủ động, linh hoạt của cả bộ máy chính trị, những thách thức, khó khăn đã được vượt qua, trong đó có sức ép cực lớn đối với giá xăng dầu bán lẻ trong nước, khi mức giá cao kỷ lục xăng RON 95 tăng lên gần 30.700 đồng/ lít, và dầu diesel vượt ngưỡng 33.400 đồng/ lít, dầu hoả gần 36.000 đồng/ lít (từ 23 giờ ngày 19/3).

“Bàn tay Nhà nước” kích hoạt giá xăng dầu Việt Nam thấp nhất khu vực

Ngay sau khi giá dầu thô, xăng dầu thành phẩm thế giới như “con ngựa bất kham” sau khi Mỹ, Israel tấn công Iran, hàng loạt chính sách quan trọng của Đảng, Chính phủ đã được ban hành nhằm chủ động, linh hoạt trong điều hành giá xăng dầu và nguồn cung trong nước.

Cụ thể, ngày 9/3/2026, trước chuỗi nguồn cung giá dầu thô đứt gãy sau chiến sự tại Iran, để chủ động về nguồn cung xăng dầu, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP về sửa đổi thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng dầu, theo hướng Việt Nam áp dụng thuế ưu đãi 0% MFN đối với các loại xăng dầu nhập khẩu từ ngày 9/3 đến hết 30/4.

Chính sách này giúp Việt Nam miễn hoàn toàn thuế nhập khẩu các loại xăng dầu từ các thị trường mà trước đây thường đánh thuế từ 10-20%, mở không gian lớn để các doanh nghiệp chủ động nguồn cung xăng dầu thành phẩm nhập về Việt Nam.

Ngay sau đó, để tạo hành lang pháp lý và không gian chính sách cho Chính phủ, ngày 20/3, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 14-KL/TW về bảo đảm nguồn cung, giá nhiên liệu ổn định trong tình hình mới, trong đó giao nhiệm vụ cho Đảng uỷ Chính phủ xem xét sử dụng ngay các công cụ chính sách tài khoá (các loại thuế, phí, chi, ứng ngân sách), chính sách tiền tệ (hỗ trợ lãi suất, vay vốn, nhu cầu ngoại tệ, chính sách quản lý giá, chính sách thương mại.

Với chủ trương của Bộ Chính trị, đây là điều kiện thuận lợi để Chính phủ, các bộ ngành sử dụng các công cụ tài khoá, chính sách tiền tệ để ổn định thị trường xăng dầu, hỗ trợ doanh nghiệp nhằm phục vụ lợi ích quốc gia.

6 ngày sau khi nghiên cứu các tác động, ngày 26/3, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia.

Theo đó, từ 24h00 ngày 26/3 đến hết ngày 15/4, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít; xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào; mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.

Một ngày sau 27/3, Chính phủ ban hành Nghị quyết 69NQ-CP và Quyết định số 483/QĐ-TTg về việc bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán chi NSNN năm 2026 Quỹ Bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025. Như vậy, đến thời điểm hiện nay, Chính phủ đã sử dụng rất nhiều công cụ chính sách có trong tay, trong đó bao gồm chính sách thuế phí, hỗ trợ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Với quyết định miễn “trắng” thuế nhập khẩu xăng dầu, thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt (với xăng), thuế VAT… các loại xăng dầu nhập khẩu, lưu thông tại Việt Nam hiện không còn gánh nặng thuế phí 25-30% như trước đây, và động thái chính sách này sẽ giúp ích rất lớn, là kế lâu dài giúp giá xăng dầu ổn định ở mức thấp.

Bộ Tài chính nhận định, với việc miễn “trắng” thuế xăng dầu sẽ làm giảm thu ngân sách Nhà nước bình quân khoảng 7.200 tỷ đồng/tháng, tương đương khoảng 144.000 tỷ đồng trong 20 ngày, kể từ 27/3 đến hết 15/4. Tuy nhiên, đây sẽ là khoản tiền quan trọng hỗ trợ người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp. Đặc biệt, việc giảm giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam là tín hiệu đáng mừng cho nền kinh tế nếu so sánh với giá xăng dầu các nước trong khu vực.

Như vậy, giá xăng dầu của Việt Nam hiện đang ở mức trung bình và thấp hơn so với các nước có chung đường biên giới. Đây là hiệu quả tích cực từ hàng loạt chính sách linh hoạt, chỉ đạo điều hành quyết liệt của Bộ Chính, thường trực Chính phủ và Thủ tướng.